Wycena oprogramowania
Oprogramowanie stało się fundamentem działalności przedsiębiorstw w niemal każdej branży. W odróżnieniu od klasycznych aktywów rzeczowych, jego wartość nie opiera się na fizycznych właściwościach, lecz na zdolności generowania przewagi konkurencyjnej, przychodów, synergii w ramach organizacji, jak również determinowania kluczowych aspektów modelu biznesowego. Współcześnie software jest nie tylko narzędziem operacyjnym, lecz także czynnikiem decydującym o strategii rozwoju firmy oraz jej pozycji w ekosystemie rynkowym.
Wyceny wartości systemów informatycznych, oprogramowania, gier czy aplikacji (rozumianych jako autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego) są niezbędne m.in. w procesach podejmowania decyzji inwestycyjnych, transakcji związanych ze sprzedażą oprogramowania, dokumentacji cen transferowych (np. szacowanie rynkowych stawek licencyjnych za korzystanie z oprogramowania wewnątrz grup kapitałowych), a także w procesach fuzji i przejęć, wnoszenia aportów do spółek, testów na utratę wartości, alokacji ceny nabycia, pozyskiwaniu i zabezpieczaniu finansowania (możliwości wykorzystania autorskich praw majątkowych do oprogramowania jako zastawu). To także kluczowy obszar w sporach sądowych, sprawach dotyczących naruszenia własności intelektualnej, procesach odszkodowawczych oraz przy ustalaniu wartości praw w przypadku komercjalizacji innowacji.
Wiarygodność przeprowadzonej wyceny jest kluczowa z punktu widzenia jej późniejszej obrony. Z tego powodu w naszych wycenach jako jedni z nielicznych na rynku, stosujemy Międzynarodowe Standardy Wyceny IVS 210 – Aktywa niematerialne (Intangible Assets, wyd. 2025, IVS opublikowane 31.01.2024, skuteczne od 31.01.2025) oraz obowiązujący w Polsce Standard 5 – Wycena aktywów niematerialnych, opracowany przez Stowarzyszenie Biegłych Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce (SBWPwP, https://www.sbwpwp.org/standardy-zawodowe), który mieliśmy zaszczyt współtworzyć.
W zakresie wyceny systemów informatycznych i oprogramowania realizujemy:
- wyceny komercyjnych systemów informatycznych,
- wyceny oprogramowania wytworzonego wewnętrznie na potrzeby grup kapitałowych wraz z szacowaniem stopy opłat licencyjnych należnych z tytułu korzystania z tych systemów,
- wyceny portali internetowych, zarówno z obszaru e-commerce, jak również serwisów informacyjnych,
- wyceny gier komputerowych i aplikacji na urządzenia mobilne.
Zespół Volante
Poznaj ludzi, którzy tworzą zespół Volante.
Bartłomiej Knichnicki
Partner
Posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe w zarządzaniu, finansach i inwestycjach. Jest członkiem Stowarzyszenia Biegłych Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce. Pracował w firmach konsultingowych (m.in. PricewaterhouseCoopers) oraz inwestycyjnych (m.in. Ventura Securities Ltd.).
dr Bartosz Góralski
Partner
Od ponad 20 lat specjalizuje się w wycenie zasobów niematerialnych i prawnych, wycenie przedsiębiorstw a także przeprowadzaniu analiz finansowych związanych ze sprawozdawczością przedsiębiorstw. Jest członkiem Stowarzyszenia Biegłych Wycen Przedsiębiorstw w Polsce.
Wojciech Męciński
Partner
Praktyk w dziedzinie HRM z szerokim, kilkunastoletnim doświadczeniem we wdrażaniu i rozwoju narzędzi i systemów HR w dużych organizacjach operujących w międzynarodowym środowisku. Z wykształcenia prawnik i absolwent studiów MBA (Franklin University, USA).
Wycena oprogramowania – elementy raportu z wyceny
Bazując na standardach wycen oraz naszym doświadczeniu w wycenie oprogramowania, należy uwzględnić wiele czynników mających wpływ na jego wartość. W efekcie muszą one znaleźć się w raporcie z wyceny. Do najważniejszych należą:
- Analiza jakości oprogramowania, która realizowana jest na potrzeby uwzględnienia w wysokości stopy opłaty licencyjnej – w przypadku wyceny metodą zwolnienia z opłat licencyjnych lub jako element wyceny odtworzeniowej z wykorzystaniem metodyki Constructive Cost Model II. Ocenie w obu podejściach podlega architektura systemu (czy jest modułowa i skalowalna, czy też ograniczona i trudna w utrzymaniu), a także jego bezpieczeństwo oraz zgodność z regulacjami. Istotnym elementem jest również ocena jakości kodu i dokumentacji, poziomu testowania oraz dojrzałości procesów DevOps. Analiza obejmuje także komponenty open-source – ich rolę, zgodność licencyjną i potencjalne ryzyka prawne, jak również roadmapę rozwoju, czyli zdolność do utrzymania i rozwoju produktu w dłuższej perspektywie.
- Analiza ekonomiczna. W przypadku podejścia dochodowego w raporcie koncentrujemy się na badaniu rynku docelowego i potencjału komercyjnego oprogramowania. Na ostateczny wybór konkretnej metody wyceny oraz uwzględnianych wskaźników w tym podejściu wpływają przede wszystkim modele monetyzacji: licencje wieczyste, subskrypcje, modele usage-based czy seat-based. Przykładowo dla oprogramowania oferowanego na rynku w ramach modeli subskrypcyjnych (m.in. SaaS) szczegółowej analizie podlegają m.in. churn, retencja, koszty akwizycji klienta (CAC) i wartość klienta w czasie (LTV).
- Analiza prawna. Kompleksowo sprawdzany jest status autorskich praw majątkowych do oprogramowania. Ocenie podlega sposób uregulowania praw pomiędzy spółką a programistami lub kontraktorami. Badaniu podlega również zgodność z licencjami open-source oraz ewentualne ryzyka związane z ich niewłaściwym wykorzystaniem.
- Analiza techniczn Weryfikowane są kluczowe aspekty, jak poziom gotowości wdrożeniowej (np. odpowiadający TRL dla software w przypadku, kiedy jeszcze nie nastąpiła faza komercjalizacji), skalowalność systemu w środowisku chmurowym, możliwości integracji poprzez API oraz zgodność z wymaganiami SLA. Analiza techniczna pozwala ocenić ryzyko związane z utrzymaniem, dalszym rozwojem i późniejszym wsparciem użytkowników końcowych.
Wycena oprogramowania – metody wyceny
W praktyce biznesowej do wyceny oprogramowania eksperci Volante stosują jedną z trzech wskazanych metod (ewentualnie ich hybrydowe wersje dopasowane do specyficznych wymagań danego Klienta).
- Metoda zwolnienia z opłat licencyjnych (ang. Relief from Royalty). Najczęściej stosowana metoda wyceny, w przypadkach kiedy oprogramowanie nie generuje wprost przychodów z subskrypcji bądź licencji, lecz jest kluczowym składnikiem aktywów dla prowadzonej działalności. Metoda ta zakłada, że wartość oprogramowania odpowiada oszczędnościom z tytułu nieponoszenia opłat licencyjnych, które musiałyby być zapłacone w przypadku korzystania z porównywalnego produktu zewnętrznego. W ramach tej metody korzystamy z baz danych zawierających informacje o szczegółach zawieranych na rynku umów licencyjnych tj. RoyaltyStatistics i RoyaltyRange. W praktyce metoda jest używana na potrzeby transakcyjne, rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi (ceny transferowe), jak również na potrzeby testów na utratę wartości i alokacji ceny nabycia.
- Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF, ang. Discounted Cash Flow). Metoda stosowana niemal wyłącznie dla oprogramowania oferowanego komercyjnie na rynku, które sprzedawane jest w ramach licencji wieczystych lub subskrypcji. W przypadku wyceny wskazaną metodą prognozujemy przepływy pieniężne w horyzoncie wynikającym z przydatności ekonomicznej oprogramowania (np. cyklu życia) uwzględniając przy tym czynniki takie jak średnia cena licencji bądź subskrypcji, dotychczasowa sprzedaż, retencja użytkowników, CAC/LTV, a także konkurencja. W przypadku systemów, które jeszcze nie zostały skomercjalizowane często uwzględniamy w przepływach pieniężnych korektę wynikającą z ryzyka (rNPV, Risk adjusted NPV) uwzględniając prawdopodobieństwo sukcesu technicznego, organizacyjnego oraz marketingowego. Metoda ta jest podstawą przy transakcjach sprzedaży oprogramowania, pozyskiwaniu kapitału np. w gamingu oraz alokacjach ceny nabycia.
- Metoda odtworzeniowa (ang. Cost Approach). Wycena realizowana jest w podejściu majątkowym, opierając się na oszacowanych kosztach odtworzenia lub zastąpienia systemu. W przypadku tej metody, w celu oszacowania pracochłonności odtworzenia istniejącego już oprogramowania – korzystamy z metodyki Constructive Cost Model II, która jest algorytmicznym modelem kosztowym bazującym na analizie rozmiaru oprogramowania (np. liczby linii kodu – SLOC lub punktów funkcyjnych) oraz innych czynników wpływających na trudność projektu, m.in. rodzaj wykorzystanych narzędzi programistycznych, niezawodność oprogramowania, wielkość obsługiwanej bazy danych. Wykorzystuje on zaawansowany model ekonometryczny pozwalający na prognozowanie wysiłku (w osobomiesiącach), czasu trwania i kosztów projektu. Dodatkowo w ramach tej wyceny przeprowadzamy analizę rynkowych marż w sektorze produkcji oprogramowania, jak również bierzemy pod uwagę aktualne stawki wynagrodzenia programistów specjalizujących się w wykorzystanych w budowie oprogramowania narzędziach. Metoda odtworzeniowa jest wyjątkowo skuteczna w przypadku konieczności oszacowania licencji na wewnętrznie wytworzone oprogramowanie, udzielenia licencji wieczystej bądź wprowadzenia modelu subskrypcyjnego (również w grupach kapitałowych na potrzeby cen transferowych), transakcji w zakresie oprogramowania, dla którego nie ma jasno przypisanych korzyści ekonomicznych.
Dowiedz się więcej o szacowaniu licencji na oprogramowanie
Posiadamy bardzo duże doświadczenie w zakresie zarówno wycen oprogramowania, jak i szacowania wysokości licencji na oprogramowanie co sprawia, że nasze wyceny nie zostały nigdy podważone przez żadną instytucję.
Dotychczas zrealizowaliśmy ponad 50 wycen w zakresie oprogramowania, a przykładowe projekty zrealizowane przez naszą firmę z zakresu wyceny systemów informatycznych, gier i aplikacji zaprezentowano poniżej:
- The Farm 51 Group S.A. – wycena gry na potrzeby zabezpieczenia emisji obligacji
- Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. – wyceny systemu informatycznego na potrzeby transakcyjne;
- KRUK S.A. – wycena systemu informatycznego na potrzeby cen transferowych wraz z oszacowaniem wysokości licencji;
- Skąpiec.pl – wycena serwisu e-commerce jako składnika zorganizowanej części przedsiębiorstwa;
- Pelion S.A. – wycena systemów IT jako składników zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a także wysokości licencji na oprogramowanie.
FAQ
Masz pytania odnośnie wyceny oprogramowania?
Mamy odpowiedzi!
Profesjonalna wycena oprogramowania wymaga dostosowania metod do danej sytuacji, a także dokładnego zapoznania się ze szczegółami. Wpływ na czas trwania wyceny ma m.in. ilość danych, które należy przeanalizować, a także cel, w jakim wycena jest przeprowadzana. W związku z tym każdorazowo proces może różnić się w zakresie długości trwania. Najbardziej skomplikowane sytuacje, wymagające dużych i skomplikowanych nakładów pracy, mogą powodować, że do stworzenia rzetelnej wyceny niezbędnych będzie nawet dwa miesiące. Z tego powodu do każdego z naszych klientów podchodzimy w sposób indywidualny. Skontaktuj się z nami i opowiedz nam, czego potrzebujesz, a poinformujemy Cię o wszystkich szczegółach, a także oszacujemy ilość potrzebnego nam czasu. Dzięki temu masz pewność, że wykonana wycena przez Volante będzie zawsze rzetelna i oparta o szczegółowe, wiarygodne dane.
Podczas procesu wyceny oprogramowania konieczne jest przeanalizowanie i dostosowanie działań do wielu czynników. Bierzemy pod uwagę m.in. praktyki rynkowe w zakresie licencjonowania danego oprogramowania, a także analizujemy strategię licencjonowania. Konieczne może być również wykorzystanie odpowiednich modeli statystycznych. Wyceny technologii informatycznych, które kategoryzowane są jako autorskie prawa majątkowe do oprogramowania, wymagają indywidualnego podejścia do przedmiotu wyceny, w związku z czym zawsze również kryteria wyceny są dobierane odpowiednio do danej sytuacji.
Systemy informatyczne i oprogramowanie są traktowane przez polski system prawny tak samo, jak utwory, w związku z czym są przedmiotem prawa autorskiego. Powoduje to, że są chronione nawet wówczas, gdy nie są dokończone. Mogą być w związku z tym przedmiotem transakcji, co sprawia, że ich wycena może okazać się niezbędna. Autorzy mogą jej potrzebować również w celu pozyskania inwestowania na dokończenie danej technologii, czy oprogramowania. Kierujemy się w tym zakresie metodami respektowanymi przez podmioty na całym świecie, a także zasadami, jakie uwzględniają Międzynarodowe Standardy Wycen IVS 2023:210 “Aktywa niematerialne”. Dzięki temu wykonywane przez naszych specjalistów wyceny oprogramowania są rzetelne i dopasowane do indywidualnego charakteru sytuacji, w tym ewentualnego oprogramowania niedokończonego.
Jeśli dochodzi do nieograniczonego czasowo przeniesienia praw, które jest porównywalne do umowy sprzedaży, nabywca zyskuje również prawo do kodu źródłowego. W takim przypadku będzie on wpływać na wycenę danego oprogramowania. Każdorazowo sytuacja wymaga więc wnikliwej analizy uwzględniającej indywidualne czynniki danej sprawy. Jeśli wycena wartości kodu źródłowego okaże się konieczna, specjaliści z firmy Volante są również do Twojej dyspozycji.
Licencja open-source jest w praktyce umową, która także uwzględnia zasady korzystania z danego oprogramowania. W związku z tym strony ją zawierające są chronione. Powoduje to, że wycena oprogramowania open-source może być konieczna m.in. na potrzeby postępowania sądowego. Również w takiej sytuacji warto zwrócić się po pomoc do doświadczonych specjalistów z firmy Volante.
Nasi klienci
Wiedza i doświadczenie, które zdobyliśmy na przestrzeni wielu lat, pomogła znanym firmom, zapewniając im konkretne wyniki i rozwój.
